Allen Heath SLink là một cổng thông minh trên bàn trộn và expander. Nó tự đổi chế độ theo thiết bị được cắm vào, chứ không phải một giao thức riêng. Một cổng vật lý chạy được dSnake, DX hoặc gigaACE/GX, và số kênh giữa các chế độ chênh nhau tới 4 lần.
Bài này đi qua ba chế độ, loại cáp, khoảng cách, đồng bộ clock, cách đọc đèn báo và cách chọn expander Everything I/O. Tài liệu Haliti đang có chưa đề cập SLink qua cáp quang, nên bài chỉ nói về cáp đồng STP.
Allen Heath SLink là gì? Cổng tự đổi chế độ, không phải giao thức
Theo mô tả của hãng, SLink không phải một giao thức. Đó là một cổng thông minh tự chuyển chế độ tuỳ thiết bị được nối vào. Vì vậy cùng một ổ cắm có thể cho ra ba mức năng lực rất khác nhau.
- Một cổng vật lý, ba giao thức: dSnake, DX và gigaACE/GX.
- Cả ba đều là kết nối điểm-tới-điểm, tuân thủ Layer 2.
- Bàn luôn chạy 96 kHz bên trong. Với dSnake và ME (48 kHz), tín hiệu được chuyển tần số lấy mẫu (SRC) lên 96 kHz khi vào và xuống 48 kHz khi ra.
Điều này cần hiểu trước khi báo giá bất kỳ hệ Allen & Heath nào, vì cổng giống nhau không có nghĩa năng lực giống nhau.
Ba chế độ SLink: dSnake, DX và gigaACE/GX
Ba chế độ khác nhau về tần số lấy mẫu, số kênh và lớp vật lý. Bảng dưới đây tóm tắt:
| Giao thức | Tần số lấy mẫu | Kênh vào | Kênh ra | Lớp vật lý |
|---|---|---|---|---|
| dSnake (+ME) | 48 kHz | 40 | 20 (+40 ME) | Fast Ethernet 100BASE-TX |
| DX | 96 kHz | 32 | 32 | Fast Ethernet 100BASE-TX |
| gigaACE / GX | 96 kHz | 128 | 128 | Gigabit Ethernet 1000BASE-T |
Cắm nhầm loại thiết bị là tụt từ 128 kênh xuống 40 kênh mà không có cảnh báo nào. Vì thế bạn phải chốt giao thức ngay từ khâu thiết kế. Nó quyết định số kênh, loại cáp và khoảng cách tối đa.
dSnake: 48 kHz, 40 vào / 20 ra (+40 ME)
dSnake chạy trên Fast Ethernet ở 48 kHz. Chế độ này gặp ở các stage box dòng AR và AB. Khi chạy dSnake, bàn chuyển tần số lấy mẫu lên 96 kHz ở phía trong.
DX: 96 kHz, 32 vào / 32 ra
DX giữ nguyên 96 kHz, cũng trên Fast Ethernet. Mỗi cổng DX trên DX Hub mang 32 kênh vào và 32 kênh ra.
gigaACE/GX: 96 kHz, 128 vào / 128 ra
gigaACE/GX chạy trên Gigabit Ethernet và cho số kênh lớn nhất trong ba chế độ. Đây là lựa chọn cho hệ nhiều kênh, nhưng cáp và khoảng cách cũng khắt khe hơn (xem mục cáp bên dưới).
Card SLink và SRC độc lập theo từng cổng
Mỗi cổng SLink có bộ SRC riêng. Nhờ vậy một hệ có hai cổng SLink có thể chạy hai giao thức khác nhau cùng lúc. Ví dụ của hãng: một cổng nối card gigaACE trong hệ dLive, cổng kia nối AB168 chạy dSnake.
Card SLink dành cho dòng SQ và AHM, thêm một cổng SLink hoạt động độc lập, chức năng giống cổng tích hợp. Với SQ, gắn card còn nâng cổng I/O từ 64×64 lên 128×128. Bạn có thể xem sản phẩm tương ứng tại card mở rộng SQ Link Allen Heath SQ-SLINK.
Cáp cho SLink: phải là STP, UTP không chạy
Hãng nói thẳng rằng cáp UTP không được hỗ trợ. Cáp mạng văn phòng thông thường là UTP. Nó vẫn cắm vừa và có thể chạy được lúc thử, rồi lỗi ngẫu nhiên khi vào việc thật. Đây là bẫy thi công nghiêm trọng nhất của hệ SLink, vì thợ mạng quen kéo UTP.
Bảng cáp theo giao thức
| Giao thức | Cáp tối thiểu | Hãng khuyến nghị |
|---|---|---|
| dSnake, ME, DX | STP CAT5 | STP CAT5e |
| gigaACE / GX | STP CAT5e | STP CAT5e trở lên |
| gigaACE / GX nối vào dòng Qu | — | STP CAT6a trở lên |
Khoảng cách tối đa theo cấu hình
| Cấu hình | Khoảng cách |
|---|---|
| Một đoạn cáp | 100 m |
| 2 expander nối tầng | 200 m (từ cổng SLink tới expander thứ hai) |
| Qua DX Hub | 300 m |
| gigaACE/GX với dòng Qu | chỉ 80 m |
Lỗi hay gặp là thiết kế theo 100 m cho gigaACE với Qu, rồi mới phát hiện giới hạn là 80 m và phải kéo lại dây.
Đầu nối etherCON và vì sao đừng nối giữa chừng
Bộ nối thẳng (coupler) thụ động và đầu nối kém chất lượng đều làm giảm chiều dài tối đa. Hãng cảnh báo điều này trực tiếp. Hãy kéo một sợi liền và dùng đầu Neutrik etherCON, có khoá và chống bụi. Dây bị giật tuột giữa buổi diễn là sự cố thật.
Khi viết hồ sơ thầu, hãy ghi rõ cáp STP và kiểm tra vật tư khi nghiệm thu.
Đồng bộ clock và chẩn đoán lỗi hiện trường
Đồng bộ clock không đổi tần số lấy mẫu. Nó chỉ canh cho các mẫu thẳng hàng. Expander tự lấy clock từ bàn hoặc hệ mà nó nối vào. Khi nối hai hệ với nhau, một hệ làm leader và hệ còn lại theo.
Quy tắc leader khi nối SQ với Qu
Nối trực tiếp cổng SLink với cổng SLink thì hệ nào làm leader cũng được, trừ một trường hợp: nối thẳng SQ với Qu. Qu không nhận clock từ nguồn ngoài nên luôn phải là clock leader. Cấu hình ngược lại thì hệ không chạy.
Nếu clock sai, bạn sẽ nghe tiếng lách tách, bụp bụp (clicks và pops). Gặp triệu chứng này, hãy nghi clock trước, đừng vội nghi cáp hay loa. Mẹo này tiết kiệm nhiều thời gian ở hiện trường.
Bảng đèn báo Lnk, Err, Ready
Expander bị tắt tiếng cho tới khi kết nối xong. Đèn Ready chưa sáng thì chưa có tiếng. Đó là thiết kế, không phải hỏng. Khi Ready sáng, expander được bỏ tắt tiếng.
| Đèn | Ý nghĩa |
|---|---|
| Lnk nháy vàng nhanh | Đang thiết lập kết nối ban đầu |
| Lnk nháy vàng đều, cả hai đầu cùng nhịp | Nối hệ với hệ (SLink với SLink hoặc card gigaACE) |
| Lnk/Err trên expander nháy đỏ rồi vàng nhanh | Đang nạp firmware, xong sẽ tự khởi động lại |
| Expander nháy nhanh gấp đôi cổng SLink | Đang nối thiết bị dSnake |
| Ready sáng | Đã có kết nối hệ, đã bỏ tắt tiếng |
Nhịp nháy nhanh gấp đôi cho biết hệ đang chạy dSnake, bạn không cần vào menu để kiểm tra.
Firmware expander và cách xử lý
Firmware của expander do bàn quyết định. Cắm expander vào, bàn tự kiểm và khớp firmware. Firmware này khác nhau theo từng dòng bàn và đổi theo phiên bản firmware bàn. Hệ quả là mang expander từ hệ Qu sang hệ SQ thì nó phải nạp lại. Đừng đổi thiết bị giữa hai hệ ngay trước giờ diễn.
Nếu expander cuối chuỗi không kết nối được, hãy cắm riêng nó trực tiếp vào bàn trước để chắc chắn firmware đúng, rồi mới nối vào chuỗi.
Everything I/O: chọn expander nào cho hệ của bạn
Dòng Everything I/O chia theo giao thức. Chọn đúng nhóm trước, sau đó mới chọn theo số kênh.
| Model | Vào | Ra | Giao thức | Cổng mạng |
|---|---|---|---|---|
| AR2412 | 24 XLR Mic/Line | 12 XLR | dSnake | 3 cổng riêng: dSNAKE, Monitor, Expander |
| AR84 | 8 XLR Mic/Line | 4 XLR | dSnake | 1 cổng dSNAKE |
| AB168 | 16 XLR Mic/Line | 8 XLR | dSnake | 1 cổng dSNAKE, 1 cổng Expander |
| DX168 | 16 XLR Mic/Line | 8 XLR | DX | DX A và DX B |
| DX Hub | — | — | gigaACE về bàn, DX cho expander | 1 cổng gigaACE, 4 cổng DX |
| DT168 | 16 XLR Mic/Line | 8 XLR | Dante | Dante Primary và Dante Secondary |
Nhóm dSnake: AR2412, AR84, AB168
AR2412 là preamp từ xa với ba cổng riêng, dùng với GLD và Qu-Classic. Với các hệ có SLink, cổng sẽ chuyển sang chế độ dSnake. AR84 nhỏ hơn, có một cổng dSNAKE vừa nối thẳng bàn vừa cascade được. Có thể ghép AR84 từ AR2412 hoặc AB168, tối đa 2 remote unit trên một cổng dSNAKE.
AB168 là stage box dSnake nhận tín hiệu qua một cổng dSNAKE. Cổng Expander dùng để nối AB168 thứ hai, AR84 hoặc hệ thống ME. Nguồn là ổ IEC. AB168 dùng được với SQ, Qu, Avantis, AHM-64 và GLD, và cáp là STP Cat5e trở lên, tối đa 100 m mỗi đoạn. Bạn có thể xem thêm dòng stage box tại trang Allen & Heath AB1608.
Nhóm DX/gigaACE: DX168 và DX Hub
DX168 có hai cổng DX (A và B). Bạn có thể nối thẳng vào bàn, nối dự phòng (redundant) bằng hai cáp, hoặc cascade để ghép thêm expander. DX Hub gom một cổng gigaACE về bàn và chia ra bốn cổng DX cho expander. Nhờ vậy khoảng cách mở rộng tới 300 m.
DT168: stage box Dante
DT168 dùng mạng Dante, không dùng SLink. Nó nằm ngoài ba chế độ dSnake, DX và gigaACE. Đừng lẫn với DX168 vì tên gần giống nhưng cơ chế khác hẳn. DT168 dùng với SQ qua card Dante hoặc với dLive qua card Dante phù hợp.
Một lưu ý chung: đèn +48V trên các expander này chỉ là đèn báo tại chỗ. Gain, Pad và 48V được điều khiển từ bàn. Một số model khác như DX012, DX164-W, DX32, DX88-P và GX4816 chưa có tài liệu đầy đủ, nên bài này không đưa vào.
Checklist thiết kế và báo giá hệ SLink
- Chốt giao thức trước: dSnake, DX hay gigaACE, vì nó quyết định số kênh.
- Ghi cáp STP và đầu etherCON vào hồ sơ thầu. Không chấp nhận UTP.
- Tính khoảng cách theo cấu hình thật: 100 m một đoạn, 200 m qua 2 expander, 300 m qua DX Hub, và 80 m nếu gigaACE với Qu.
- Chỉ định rõ clock leader. Nối SQ với Qu thì Qu bắt buộc là leader.
- Tách mạng điều khiển khỏi SLink: thông tin điều khiển duy nhất đi qua SLink là điều khiển preamp của expander. Điều khiển bàn bằng máy tính bảng đi qua cổng mạng RJ45 riêng.
- Tránh coupler thụ động, đầu nối kém chất lượng và cáp UTP.
Câu hỏi thường gặp
SLink của Allen & Heath có phải là giao thức mạng không?
Không. SLink là một cổng thông minh tự đổi chế độ theo thiết bị được cắm vào. Cổng này chạy được dSnake, DX hoặc gigaACE/GX, với số kênh và tần số lấy mẫu khác nhau.
Có dùng cáp mạng UTP thông thường cho SLink được không?
Không nên. Hãng ghi rõ cáp UTP không được hỗ trợ. Bạn cần cáp có chống nhiễu STP, tối thiểu CAT5 cho dSnake và DX, CAT5e cho gigaACE/GX, và CAT6a trở lên khi gigaACE/GX nối vào dòng Qu.
Nối bàn SQ với bàn Qu thì bên nào làm clock leader?
Qu phải là clock leader. Qu không nhận clock từ nguồn ngoài, nên khi nối thẳng SQ với Qu thì Qu luôn là leader. Cấu hình ngược lại sẽ khiến hệ không chạy.
Expander mới cắm vào không có tiếng có phải bị hỏng không?
Chưa chắc. Expander bị tắt tiếng cho tới khi kết nối xong với hệ, và chỉ có tiếng khi đèn Ready sáng. Nếu đèn Lnk/Err đang nháy đỏ rồi vàng nhanh, expander đang nạp firmware, hãy chờ nó tự khởi động lại.
AB168, DX168 và DT168 khác nhau thế nào?
Ba model có cùng cấu hình 16 vào, 8 ra nhưng khác giao thức. AB168 chạy dSnake, DX168 chạy DX qua hai cổng DX A và B, còn DT168 chạy Dante qua cổng Primary và Secondary. DT168 không dùng SLink nên đừng nhầm với DX168.
Kết luận
Allen Heath SLink là một cổng tự đổi chế độ, nên chất lượng hệ phụ thuộc vào việc chọn đúng giao thức, cáp STP, khoảng cách và clock leader. Hãy ghi những điều này vào hồ sơ thiết kế ngay từ đầu để tránh phải kéo lại dây hoặc đổi thiết bị phút chót.
Haliti là đại lý uỷ quyền chính hãng Allen & Heath tại Việt Nam. Bạn có thể xem tổng quan tại trang Allen & Heath hoặc đọc hướng dẫn sử dụng Allen & Heath SQ5. Hãy liên hệ Haliti để được tư vấn chọn bàn, expander và nhận báo giá phù hợp với hội trường hay sân khấu của bạn.
